تبلیغات
Special
قالب وبلاگ

Special
خدای زرتشت بخشایشگر و پرجوش است وپس از کسی که می بخشدنبایدترسید،تنها چیزی که از آن باید ترسید همان ترس است...

برای آشنایی با آلات و سازهای مختلف موسیقی به ادامه مطالب بروید

بربط:
بربط سازی است ایرانی که از عهد باستان در ایران وجود داشته و در زبان فارسی به آن رود یا شاهرود هم گفته می شده ولی پس از قبول دین اسلام از طرف اکثریت ایرانیان و تاثیر فرهنگ و هنر ایرانی بر فرهنگ عرب بربط یکی از سازهای اصلی موسیقی عرب شد که در زبان عربی به آن عود یا مرهر یا کران می گویند.
در این زمان عود به معنای ترکه چوب نازک و چوب می باشد.
هنرمندان و صنعت گران ایرانی که برای ساختن کعبه به مکه آمده بودند بربط و طرز نواختن آن را با خود به آن مکان مقدس بردند و ابن سریج یکی از نوازندگان و موسیقی دانان بزرگ و به نام آن روز عرب بربط را که انواع گوناگون داشته از ایرانیان به عاریت گرفت و اولین شخصی بود که موسیقی عرب را با این ساز ایرانی اجرا کرده است. این ساز سابقا 4 سیم داشته که زریاب در اندلس سیم پنجمی به آن اضافه می کند. زریاب کبیر یکی دیگر از نوازندگان بزرگ بربط همان زمان که در دربار هارون الرشید بود با نوع آوری و ابداعات و ابتکارات خاص خود تغییراتی در عود داده بود.با این حال عود ساخت او با آن که مساوی سازهای دیگر بود از همان چوب ساخته می شد از لحاظ وزن حدود یک سوم وزن عودهای معمولی سنگین تر بود .سیم اول عود وی از ابریشم بافته می شد که از تار سازهای همکاران و رقیبانش بسی بهتر بود. سیم های دوم و سوم و چهارم سازش را از روده بچه شیر می تافته.عود چهار سیم را عود قدیم یا عود کلاسیک می نامیدند.عود کامل با پنج سیم که براساس گام سیتماتیسها پرده بندی می شده.
اعراب کوک نوع ایرانی را برای کوک کردن سیم ها در حالت آزاد عود قبول کرده اند(لا ر سل دو)

*

پیانو

کلمه پیانو تصغیر شده کلمه pianoforte به معنای: ساز شستی دار که به سال 1709 توسط bartolommeo cristofori تحت نام گراوی چمبالو کول پیانو افورته از روی ساز دیگری به نام هارپسیکورد ساخته شد. کریستوفوری مخترع این ساز تغییر در مکانیسم زخمه ای آن به وجود آورده آنرا کوبشی نمود. در ساز پیانو شستی ها با مکانیسم خاصی به مضرابهای چکشی ساز مربوط می شوند به طوری که هرگاه بر روی شستی بکوبیم چکش مضراب نیز بر روی سیم کوبیده شده و به خاطر آزاد گذاردن سیم در ادامه ارتعاش کمی به عقب بر میگردد. در کنار هر یک از چکش های پیانو یک دستگاه خفه کننده صدا وجود دارد که مانع از ادامه طنین صوت است. به علاوه پدالهای پیانو به دلخواه اجرا کننده طنین صوت را از این حد کمتر یا زیادتر می کند و به این طریق نوازنده پیانو می تواند با کمال سهولت به آهنگی که اجرا می کند حالت بدهد. امروزه پیانو به دو شکل مختلف ساخته می شود: پیانوی بزرگ که به فارسی گاهی آن را اشتباها پیانو رویال نامیده اند متشکل از سه پایه و بر روی آن جعبه ای بزرگ و کمابیش سه گوش که یک ضلع آن به ردیف شستی ها اختصاص یافته و دو ضلع دیگر منحنی دار از دو جانب ادامه یافته به یک دیگر متصل می شوند. در این نوع چکش ها از زیر سیمها به آنها کوبیده می شوند. نوع دوم که آن را به زبان اروپائی پیانینو یا پیانو کوچک اصطلاح کرده اند و به فارسی پیانوی دیواری موسوم شده است. در این نوع سیمها عمودی قرار دارند و چکش ها از جلو به سیمها برخورد می کنند. پیانو بعد از ارگ از لحاظ بزرگی میدان صدا و تنوع حصول طنین های بسیار مطبوع ترین و وسیعترین ساز در بین سازهای موسیقی است. میدان صدای آن کمی بیش از هفت اکتاو است. این خصوصیت سبب شده که پیانو به عنوان ساز سلو ساز همراهی کننده و نیز ساز شرکت کننده در ارکستر مجلسی و ارکستر بزرگ همه جا بتواند نقشی داشته باشد. پیانو در زمان فتحعلی شاه به ایران آورده شد و از زمان ناصرالدین شاه مورد توجه قرار گرفت. پس از تاسیس موزیک دارالفنون در کنار دیگر سازهای خارجی مانند ارگ و قره نی و فلوت و ویولن نوازندگی آن معمول شد و رواج گرفت و چون بزرگ و سنگین و گران قیمت بود و هر کسی قدرت خرید آن را نداشت و تنها اعیان و اشراف به آن دسترسی داشتند اسباب تجمل خانه و وسیله تشخص آنها گردید. می گویند اولین کسی که این ساز را کوک ایرانی کرد و در آن آهنگهای ملی نواخت محمد صادق خان سرورالملک بود
منبع: فرهنگ تفسیری موسیقی تاریخ موسیقی ایران ساز شناسی

**

تار :

تار که اکنون در میان سازهای ذوات الاوتار مضرابی متداولترین آلات موسیقی است و کامترین ساز ایرانی به شمار می رود. و برای نشان دادن نتهای مختلف آهنگها و نغمه های موسیقی ملی و معرفی الحان ایرانی بهترین است و طنین و آهنگ مطلوبی دارد.
چنانکه از کتابهای ادب و تاریخ و فرهنگها و دیگر نوشته ها بر میآید در قدیم به آن بربط می گفتند و بیشتر نویسندگان در کتابهای خود آن را عود خوانده و از آن بحث می کنند و عود معرب بربط است.بکار بردن کلمه تار به معنی ساز معروف کنونی در کتابهای موسیقی معمول نبوده و در قدیم به این نام خوانده نمیشده است. ظاهرا نخستین بار دردوره صفویه به این نام معروف شده است. زیرا چنانکه گذشت در گذشته معمولا به بربط یا عود و شاید بعدها چهار تار و پنچ تار می گفتند و بعید نیست که از دوره صفویه بر اثر کثرت استعمال و سهولت تلفظ این کلمه را مخفف کرده عدد 4 و 5 و 6 را از اول آن برداشته اند و تنها کلمه تار بدون ذکر تعداد اوتار این ساز در تلفظ مرسوم گردیده و از این زمان تار به معنی ساز معروف کنونی رواج گرفته باشد.
در عصر قاجاریه تار یکی از سازهای معروف و متداول موسیقی ایران بود و نام آن در اشعار این دوره مکرر آمده است.
تار تا این زمان ظاهرا پنج سیم داشته(دو سفید، دو زرد و یک بم) معروف است که سیم ششم را مشتاق علیشاه اصفهانی معروف اواخر عصر زندیه که استاد در نوازندگی تار و سه تار بوده به آن افزوده است. و در قدیم تارها را از ابریشم می ساختند.
تار جز دسته سازهای زخمه ای است یعنی به وسیله مضراب زدن بر روی سیم نواخته می شوند.تار یکی از سازهای قدیمی ایرانی است که به آن وتر می گفتند و هنوز به خوبی از تاریخ دقیق ساخت و پیدایش آن اطلاع درستی در دسترس نمی باشد ولی از قرار معلوم تاریخ آن به زمان ابونصر فارابی برمی گردد. صفی الدین ارموی-خواجه بها الدین و ابوالفرج اصفهانی و تنی چند از استادان موسیقی هر یک درباره تقسیم فواصل پرده که موافق پرده های تار نیز میباشد مطالبی نوشته اند. تار از یک کاسه که روی آن پوست کشیده اند و به دو قسمت بزرگ و کوچک تقسیم شده تشکیل شده که قسمت بزرگ را شکم و قسمت کوچک را نقاره می نامند.دسته تار 45 تا 50 cm است و جعبه ای در انتهای دسته تار قرار دارد که آن را جعبه گوشی می نامند و از دو طرف آن سه گوشی بر سطوح جانبی این جعبه تعبیه شده است. تعداد سیمهای تار 6 عدد است. که دو رشته آن از جنس آهن و بقیه از جنس مس زرد رنگ است.
کاسه صوتی این ساز از چوب توت دسته آن از چوب گردو و گوشی های آن از چوب شمشاد است.دهانه کاسه صوتی به وسیله پوست پوشیده شده است. این ساز در تمام ایران متداول است. تار را با یک تکه مس زرد رنگ که به انتهایش موم وصل می کنند و مضراب نام دارد می نوازند

طنبار

در لغت نامه دهخدا در خصوص طنبار، طنبور و طنبوره و .... چنین آمده است: طنبار معرب طنبور سازی است معروف. طنبور یکی از آلات ذوات الاوتار است. قسمتی از آن را شش تا گویند که شش تار دارد و قسمتی دیگر را سه تا که سه تار دارد. در قدیم دو وتر بر آن بوده و امروز تا شش متر بر آن کنند . ساز دیگری در ایران بنام طنبور یا تنبور سابقه قدیم دارد، این ساز دو سیم داشته و مضرابی بوده که با انگشتان دست راست نواخته می شود، و هم اکنون در کردستان معمول است. شکل طنبور همه جا در نقاشی های قدیم بخصوص در مینیاتورها دیده می شود و کاسه آن از چوب است و دهانه آن هم پوست ندارد، مثل سه تار ولی کاسه اش بزرگتر است به شکل یک نصفه خربزه . تنبور دارای شکمی گلابی و دسته ای دراز است که بر روی آن از 10 تا 15 پرده بسته می شود. رویه جلویی شکم چوبی است. دسته این ساز مانند سه تار، بر سر ساز متصل است و سر در حقیقت، ادامه دسته است که بر روی سطوح جلویی و جانبی آن، هر یک دو گوشی کار گذارده شده که سیم ها به دور آنها پیچیده می شوند. سیمهای تنبور 4 عدد و معمولاً به فاصله های مختلف کوک می شده است. این ساز معمولاً بدون مضراب و با انگشت نواخته می شود. چنانکه در تاریخ موسیقی ایرانی نوشته شده در قدیم سازی به نام تنبور وجود داشته و از آن انواع مختلفی ذکر کرده اند. مثلاً گفته شده که فارابی تئوری دان مشهور موسیقی ایران، تنبور بغدادی و تنبور خراسان را دستان بندی کرده است. این ساز از دسته سازهای شهری است.[/

منابع : کتاب سرگذشت موسیقی ایران تالیف روح ا... خالقی، جلد اول ص 541. بخش سازهای رادیوی جمهوری اسلامی ایران


[ یکشنبه 25 تیر 1391 ] [ 01:57 ب.ظ ] [ sevda ]
comment
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

آدم ها می آیند،زندگی میکنندو میمیرند
اما فاجعه ی زندگی تو آن زمان آغاز میشود که آدمی میرود اما نمیمیردبلکه زنده می ماند ونبودنش در بودن تو چنان ته نشین میشود که تو میمیری در حالی که زنده ای....
nataz.blogfa.com
نویسندگان
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب


ابزار پرش به بالا ارسال در فرندفا